พระพุทธเจ้าเป็นชาวนาด้วยเหตุ ๑๐ ประการ
(จาก กสิสูตร พราหมณสังยุตต์ สคถาวรรค)

พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ เอกนาลา ทักขิณาคีรีชนบท แคว้นมคธ
ได้ตรัสกะกสิภารทวาชพราหมณ์

 ๑. สทฺธา พีชํ   มีศรัทธาเป็นพืช
     
 ๒. ตโป วุฏฐิ   มีตบะ (ความเพียรเผากิเลสให้เบาบาง) เป็นฝน
     
 ๓. ปญฺญา เม ยุคนงฺคลํ   มีปัญญาเป็นแอกไถ
     
 ๔. หิริ อีสา   มีหิริเป็นงอนไถ
     
 ๕. มโน โยตฺตํ     มีใจเป็นเชือก
     
 ๖. สติ เม ผาลปาจนํ   มีสติเป็นผาลและปฎัก
     
 ๗. กายคุตฺโต วจีคุตฺโต  อาหาเร อุทเร ยโต
    มีการสำรวมกาย วาจา บริโภคพอประมาณเป็นท้อง
     
 ๘. สจฺจํ กโรมิ นิทฺทานํ   มีสัจจะเป็นเคียวเกี่ยวพืชผล
     
 ๙. โสรจฺจํ เม ปโมจนํ   มีโสรัจจะ (ความสงบเสงี่ยม) เป็นการปลดแอกไถ
     
๑๐. วิริยํ เม ธุรโธรยฺหํ   โยคกฺขฺมาธิวาหนํ
    มีวิริยะ (ความเพียร) เป็นโคสำหรับเทียมเป็นพาหนะนำไปสู่สถานอันเป็นแดนเกษมจากโยคะ